Yazarlar

Rusya-Ukrayna İlişkileri Nereye?-4

28.07.2011 14:10 Yerel saatı | 11:10 Dünya saatı

Dr. Nazim CAFERSOY, Kafkasya Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Analisti (QAFSAM-www.qafsam.org)

Yanukoviç ve Medvedev arasında "gaz karşılığında askeri üs" ya da "ekonomi yerine egemenlik" şeklinde nitelendirilen bu anlaşmalar iki ülke parlamentoları tarafından onaylanarak yürürlüğe girse de, başta eski Cumhurbaşkanı Viktor Yuşenko, eski Başbakan Yuliya Timoşenko ve eski parlamento başkanı Arseni Yasenyuk olmakla muhalefetin sert itirazlarına neden olmuştur. İlginçtir ki, Ukrayna Dışişleri Bakanı Kostyantin Grişenko da Devlet Başkanı Yanukoviç`in istemesine rağmen, onun imzalandıktan sonra düzenlediği basın toplantısına katılmamıştır.

Rusya bakımında anlaşmalar öncelikle, Moskova yönetiminin kendi Karadeniz donanmasının geleceğine dair endişelerine en azından 2042 yılına kadar son vermiştir. Rusya'nın Ukrayna ile yeni yakınlaşma süreci, onu Karadeniz'deki konumunu ciddi şekilde güçlendiriyor. Nitekim bu anlaşmadan sonra Rusya artık Karadeniz'de başka bir askeri deniz üssüne ihtiyaç hissetmediğini açıklamıştır.

Bu ise gelecekte Rusya'nın Abhazya ve Güney Osetya`ya ilişkin tutumunun göreceli olarak yumuşatmasını sağlaya bilir. İkincisi, Rusya`nın başta nükleer ve enerji sektörlerinin birleştirmek olmak üzere bazı önerileri Ukrayna'nın "Ermenistanlaşması" tehlikesi taşıyor.

Rusya'nın Yanukoviç’in iktidarda olmasından istifade ederek Ukrayna'yı Avrasya`da kendi ön karakoluna dönüştürmek çabası ise bu ülkenin BDT coğrafyasındaki mevkilerini daha da güçlendirebilir. Üçüncü olarak, Rusya bu anlaşmalarla AB ile enerji işbirliğinin yeni bir krizle karşılaşmaması ihtimalini en azından önümüzdeki dönem için güvence altına almıştır.

Rusya-Ukrayna anlaşmalarına Batı'nın tepkisi ise nispeten zayıf ve ihtiyatlı olmuştur. Öyle ki, AB yetkilileri "Ukrayna”nın ekonomik istikrarını istediklerini, fakat bunun ne pahasına olursa olsun sağlanmaması gerektiğini" vurguladılar. Hiç şüphesiz bu tutumda Rusya ve AB arasında daha önce belirtilen enerji işbirliğinin özel rolü var.

Diğer bir önemli Batı örgütü NATO`nun Genel Sekreteri Adreas Rasmussen de açıklamasında bu anlaşmaların Rusya-NATO ilişkilerinin etkilemeyeceğini belirtmiştir. Bu kurumun 2008 yılındaki Gürcistan ve Ukrayna'nın NATO üyeliğine ilişkin tutumu ve Rusya-Gürcistan savaşındaki yaklaşımı dikkate alınırsa Rasmussen`in bu açıklaması şaşırtıcı olmamıştır. İhtiyatlı ve zayıf tepki gösterenler içerisinde son dönemlerde Rusya ile ilişkileri iyileştiren ABD de özellikle dikkat çekmiştir. Beyaz Saray yönetiminin sözleşmelere ilişkin tutumunu açıklamayarak bekleme konumunda kalmıştır.

Bu da ABD'nin Rusya ile bir stratejik pazarlığı olduğunu ve Ukrayna'nın da bu sürecin bir parçası olduğuna ilişkin yorumu daha da güçlendirmektedir. Bir diğer bölge gücü Türkiye`nin de güçlenen Rus-Türk ilişkileri fonunda Rusya-Ukrayna anlaşmalarına neredeyse hiç bir reaksiyon göstermediği gözlemlenmiştir.

Ukrayna içinden bazı tepkilere rağmen, Rusya ile Ukrayna arasındaki ilişkilerdeki yakınlaşmanın daha da derinleşeceğine ilişkin yeni sinyaller ise gelmeye devam ediyor. Sevastapol’deki Rus askeri üssünün süresinin 2042 yılına kadar uzatılmasına ve Ukrayna'nın Rusya-Beyaz Rusya-Kazakistan arasında 1 Temmuz'da kurulan Gümrük Birliği'ne davet edilmesinden (bu konuyu “BDT Coğrafyasında Gümrük Birliği ve Azerbaycan” isimli yazımızda geniş ele almıştık) sonra Moskova bu kez de Ukrayna'dan yeni askeri üs istediğini açıklamıştır.

Rusya'nın bu isteği Savunma Bakanı Anatoli Serdyukov tarafından 6 Temmuz'da Ukraynalı meslektaşı Mihail Yejel`le Soçi`deki toplantısında gündeme getirilmiştir. Serdyukov Kırım'daki NİTKA hava üssünün kiralamak, ya da herhangi bir şekilde kullanmak istediklerine dair bir mektubu daha önce Ukrayna`ya gönderdiklerini bildirmiştir. Belirtmek gerekir ki, Kırım'daki Saki kenti yakınlarında yerleşen NİTKA askeri üssü donanma uçaklarının kullanımı için tasarlanmıştır ve SSCB coğrafyasında karada bu amaçla yapılmış tek askeri üs niteliği taşımaktadır.

BDT savunma bakanları toplantısı nedeniyle Soçi'de bulunan Ukrayna Savunma Bakanı Mihail Yejel ise açıklamasında Rusya'nın bu ricasının olumlu sonuçlanacağına inandığını belirtmiştir. NİTKA askeri üssünün Ukrayna için stratejik önemde olmadığını vurgulayan Yejel, ülkesinin uçak gemisi ve donanma hava filosunun bulunmadığını hatırlatmıştır. Ukraynalı bakan askeri üssün hangi zaman dilimi için Rusya'ya kiralanacağı konusunun müzakerelerle belirleneceğini ifade etmiştir.

Rusya'nın NİTKA askeri üssüne dair isteği her şeyden önce, BDT coğrafyasında askeri varlığını daha da güçlendirme yönünde başarılı girişimlerinin yeni bir örneğidir. İkincisi, bu adım aynı zamanda son yıllarda NATO`nun Karadeniz bölgesine girişi ve ABD'nin bu denize artan ilgisini dengeleme isteğinin bir parçası sayılabilir.

Üçüncüsü, bu girişim Rusya'nın Yanukoviç’in iktidarda olmasını kullanarak Ukrayna'ya daha güçlü bir şekilde yerleşme ve bu ülkeyi (Kafkasya`da Ermenistan`a yaptığı gibi) Avrasya`da ön karakolu durumuna getirecek biçimde kontrol altına alma arzusunu gerçekleştirmek yönünde yeni bir adımı olarak nitelendirilebilir.

Sonuç olarak, Ukrayna'nın "Ermenistanlaşması"na götüren bu adımlar genel anlamda BDT coğrafyasında Rusya'nın etkisini daha da güçlendirecek ve bölge ülkelerinin Kremlin yönetimi ile daha yakın ilişkiler kurmaya zorlayacaktır. Batı'nın ve Türkiye`nin bu süreçleri gözlemci pozisyonda izlemesi ise bir yandan Rusya'nın bu coğrafyada kontrolü tamamen ele alma arzusunun gerçekleşmesini kolaylaştırırken, diğer yandan Washington, Brüksel ve Ankara`nın stratejik önemde olduğunu sık-sık vurguladıkları “kuzey yoluna” alternatif enerji projelerine ciddi darbe vuracak.

Bitti.

F.V

Bölümde başka haberler

14:00 /
10.04.2014Yazarlar
Azerbaycan: Sürekli Yükselişe Götüren YolDünyada ekonomik krizden muzdarip ülkeler az değil ...
13:39 /
31.03.2014Yazarlar
31 Mart’ı unutmanın bedeli...Azerbaycan’da 30 bin kişinin katledildiği 31 Mart’ın unutulması Hocalı Soykırımı’nın yaşanmasına neden oldu ...
19:00 /
27.03.2014Yazarlar
Kırım Meselesinden Ne Anlıyoruz?Kırım Karadeniz’de uzun vadeli planları olan Rusya için vazgeçilmez bir bölgedir. Geçmiş birkaç yüzyıl içi ...
13:05 /
28.02.2014Yazarlar
Ukrayna`da Karabağ Senaryosu DevredeUkrayna son dönemlerde uluslararası gündemin en popüler konularının başında geliyor ...
12:40 /
25.02.2014Yazarlar
Dağlık Karabağ’da Ermeni Zulmü ve Hocalı Katliamı: (25-26 Şubat 1992)Soğuk Savaş’ın ardından dünyada yeni bir uluslararası düzen ortaya çıkmıştır. Uluslararası ilişkiler son yirmi yılda çok değişmiş ...
10:30 /
25.02.2014Yazarlar
22. Yılında Hocalı Soykırımı ve Adalet ArayışlarıBundan 22 yıl önce, 25-26 Şubat 1992 tarihlerinde, Ermenistan ordusu Hankendi’ndeki 366 sayılı Rus zırhlı ...
14:40 /
24.02.2014Yazarlar
Azerbaycan ve Suriye meselesiSuriye meselesi uluslararası gündemde önemli bir konu olarak kalmaya devam etmekle birlikte, eski popülaritesini koruyamamaktadır ...
13:20 /
20.02.2014Yazarlar
Hameney Nükleer Müzakereyi Neden Destekliyor?İran dini lideri Hameney sürekli nükleer müzakerelerin sonuç vermeyeceğinden bahsetmekte ve batılıların özellikle ABD’nin gerçek ...
17:00 /
15.02.2014Yazarlar
Batı-İran Anlaşması ve Bölgesel Etkileri1979 İran İslam Devrimi ve rehine krizi nedeniyle bozulan Batı-İran ilişkileri, İran’ın nükleer programından ...
18:00 /
03.02.2014Yazarlar
Başbakan Erdoğan’ın Tahran Ziyareti Nasıl Okunmalı?Başbakan Erdoğan’ın iki günlük ( 28 ve 29 Ocak) Tahran ziyaretinin, İran ve Türkiye arasındaki ...
13:15 /
28.01.2014Yazarlar
Avrasya Gümrük Birliği: Avantajlar ve Dezavantajlar2000 yılında Rusya, Kazakistan, Belarus, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından kurulan Avrasya Ekonomik ...
15:30 /
27.01.2014Yazarlar
Azerbaycan-Ermenistan cephe hattında yaşanan çatışmaları nasıl değerlendirmeliyiz?Bilindiği üzere, son birkaç gündür Azerbaycan`la Ermenistan arasında ateşkes ihlalleri iyice ayyuka ...
11:30 /
08.01.2014Yazarlar
Putin`den Hodorkovski`ye Noel hediyesiAralık ayının 20`sinde uluslararası, hatta Rusya kamuoyu için sürpriz sayılacak bir olay gerçekleşti. Rusya`nın en ünlü iş adamlarından biri olan Mihail Hodorkovski özgürlüğüne kavuştu ...
17:30 /
26.12.2013Yazarlar
Kazakistan’dan Ermenistan’a “Karabağ” koşuluRusya’nın BDT coğrafyasında hız kazanan entegrasyon girişimleri son bir kaç yıldır esasen ...
12:50 /
24.12.2013Yazarlar
Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde Karabağ sorunu “başa örülen çorap” mı…Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun Erivan ziyaretinin yankıları sürüyor. Agos gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Robert Koptaş ...
17:15 /
17.12.2013Yazarlar
Suriye DenklemiSuriye değişimin uygun olacağı kaosun kıyısına yaklaşıyor görünmektedir ...
17:40 /
16.12.2013Yazarlar
Davutoğlu’nun Erivan ziyareti Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde yeni dönemin başlangıcı mı?12 Aralık 2013 tarihinde Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu E ...
18:00 /
29.11.2013Yazarlar
Gürcistan’ın AB İle Ortaklık Tercihi…Avrupa Birliği (AB) ve Gürcistan arasında, "ortaklık ve kapsamlı serbest ticaret anlaşması" (DCFTA) paraf edildi ...
15:00 /
23.11.2013Yazarlar
Rusya`nın Kafkasya`da yeni hamlesi2008`deki Gürcistan müdahalesi sonrası Kafkasya`da etkinlik kurma noktasında ...
14:50 /
07.10.2013Yazarlar
Azerbaycan’da Cumhurbaşkanlığı Seçimleri YapılıyorHasan Kanbolat, ORSAM Başkanı ...
15:55 /
20.09.2013Yazarlar
Asrın Anlaşması’nın İmzalanmasının Üzerinden 19 Yıl GeçtiBugün Asrın Anlaşması’nın 19. yıldönümü. Azerbaycan ve genel olarak bölgemiz bugünü küresel öneme sahip Bakü-Tiflis-Ceyhan ...
10:00 /
17.09.2013Yazarlar
Suriye Satrancında Rusya HamlesiSuriye krizi beklenenden uzun sürdü. 100 bini aşkın kişinin ölmesine, yüz binlerce kişin yaralanmasına ...
10:00 /
15.09.2013Yazarlar
15 Eylül - Bakü'nün Kurtuluşu Günü15 Eylül - Bakü'nün İşgalden Kurtulduğu Gün! 94 yıl önce Kafkas İslam Ordusu öncülüğündeki mücadele başarıyla ...
13:50 /
26.08.2013Yazarlar
Avrasya Birliği İçin Düğmeye BasıldıEski Sovyetler Birliği coğrafyasındaki son durum Kremlin Sarayı`nda tasarlanmış ...
16:15 /
20.08.2013Yazarlar
Bilgi Toplumunda Demokrasi ve İnsan Hakları1989 yılından itibaren dünyada meydana gelen hızlı gelişmeler uluslararası sistem ve dengelerde köklü değişikliklere yol açmıştır ...
15:35 /
19.08.2013Yazarlar
Firavunların LanetiSuriye′de umduğunu bulamayan Müslüman Kardeşler örgütü, Mısır′ın yönetimini de kaybedince ortalık karıştı ...
17:10 /
30.07.2013Yazarlar
Ermenilere Seçim Sonrası Kötü SürprizErmenistan`da cumhurbaşkanlığı seçimleri biter bitmez Serj Sarkisyan yönetimi halka ilk kazığını atmış oldu ...
14:10 /
30.07.2013Yazarlar
Küreselleşme Olgusu Kapsamında E-Devletin Kamu Yönetimine UygulanmasıDr. Mürteza Hasanoğlu ...
14:15 /
29.07.2013Yazarlar
Suriye PKK’sı, “Çözüm Süreci” ve bölgesel rekabetDoç. Dr. Yalçın SARIKAYA, Karadeniz Stratejik Araştırma ve Uygulama Merkezi (KARASAM) Müdürü ...
21:30 /
19.07.2013Yazarlar
Gezi Parkı HatıralarıÇoğu Azerbaycanlı kandaşlarım gibi İstanbul`la ilgili ilk hatıralarım Taksim Meydanı`nda bulunan muhteşem ...
20:00 /
15.07.2013Yazarlar
14 Temmuz 1959 Türkmen Katliamından Geriye Ne Kaldı?Bilgay Duman, ORSAM Ortadoğu Uzmanı ...
13:45 /
11.07.2013Yazarlar
Mısır Arap Baharı’nı Yanlış mı Anladı?Mısır’da neden taze demokratik mekanizma akamete uğradı, bahar rüzgârlarının yumuşak bir geçişe müsaade ederek devlet bürokrasinin ...
16:30 /
08.07.2013Yazarlar
Aureliu Grigoriu’ya yönelik politik terör: geleneksel Ermeni “argümanı”Moldova Ombudsmanı Aureliu Grigoriu’nun Erivan’da uğradığı politik ve manevi terör, bu ülkedekilerin uluslararası ...
20:00 /
04.07.2013Yazarlar
Afganistan’da Taliban ile Müzakere Süreci ve Devam Eden SavaşABD “uluslararası terörle mücadele” kapsamında El Kaide, Taliban ve diğer terör unsurlarını tamamen ortadan kaldırarak ...
17:45 /
25.06.2013Yazarlar
Gezi Parkı Olayları ve "Model Ülke" TürkiyeSoğuk Savaş'ın sona ermesi birçok ülke gibi Türkiye için de çok sayıda belirsizlikler ortaya çıkardı ...
16:15 /
25.06.2013Yazarlar
“Bir De Baktık 100 Bin Kişi Ölmüş” ZihniyetiSuriye′deki krizin çözümünde yetersiz kalan Batılı devletler ile Rusya, sorunların bir an önce giderilmesi amacıyla yapıcı ...
17:45 /
19.06.2013Yazarlar
Rusya, Suriye ve S-300 satışıArtık iki yıldır uluslararası gündemin en önemli konularından birine dönüşmüş Suriye meselesine Mayıs ayından itibaren yeni bir boyut daha eklendi ...
10:45 /
14.06.2013Yazarlar
İran′da Başkanlık Seçimleri ve Hamaney′in Seçilmişler Listesiİran halkı, yeni cumhurbaşkanını seçiyor, yani dini lider Ayetullah Ali Hamaney′in teyit ettiği listedeki adaylardan birine onay veriyor ...
13:45 /
13.06.2013Yazarlar
Ermenistan’ın Askeri Problemleri ve Güvenlik Endişesi: Rusya Kurtarıcı mı?Ermenistan 22 yıldır bağımsızlığını ilan etse de bu güne kadar askeri problemlerini ve güvenlik endişesini tam olarak halledememiştir ...
18:00 /
10.06.2013Yazarlar
Ermenistan-Rusya Askeri İlişkileriErmenistan dış politikasında bağımsızlığın uluslararası alanda tanınması konusu 1992 yılı sonlarına kadar gündemde kalmış ...
19:30 /
27.05.2013Yazarlar
Türkiye, Olası Bir İsrail-Suriye Savaşının Neresinde?!Orta Doğu′da yaşanan son olaylar bölgede büyük bir savaşın çıkabileceğine dair sinyaller veriyor ...
13:00 /
25.05.2013Yazarlar
Rusya`nın Gürcistan Stratejisinin AşamalarıTarihi anlamı ve stratejik konumu ile Rusya için özel bir anlam ifade eden Gürcistan`ın Saakaşvili liderliğinde ...
12:30 /
22.05.2013Yazarlar
Serçe Tepeleri′nden Şahin BakışıMoskova fatihlerinin şehre girmeden önce soluklanmak için durakladıkları ...
← Geriye    1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11    İleri 

Mugam radyosu

Media FM radyosu

Hava durumu

Cmt, gece
6 .. 8 °C
Cmt, sabah
7 .. 9 °C
Cmt, gün
5 .. 7 °C
Cmt, akşam
4 .. 6 °C
Cmt, gece
7 .. 9 °C
Cmt, sabah
7 .. 9 °C
Cmt, gün
9 .. 11 °C
Cmt, akşam
9 .. 11 °C
Cmt, gece
-1 .. -3 °C
Cmt, sabah
-1 .. 1 °C
Cmt, gün
4 .. 6 °C
Cmt, akşam
0 .. -2 °C

Bize katıl

Arşiv

Arama